ഡൽഹി പ്രതിഷേധക്കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണായക…

ന്യൂഡൽഹി: ഫോണുള്ള ആർക്കും മാധ്യമപ്രവർത്തകനാണെന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം തിരിച്ചറിയാനും യഥാർഥ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഡൽഹിയിൽ ഒക്ടോബർ 10, 11 തീയതികളിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ പൊലീസ് ഉപദ്രവിക്കുകയും കൈയേറ്റം ചെയ്യുകയും ചെയ്തെന്ന ഹർജികൾ പരിഗണിക്കവെയാണ് കോടതിയുടെ പരാമർശം.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തും ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചിയും ഉൾപ്പെട്ട ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആർക്കും മാധ്യമപ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉന്നയിക്കാനാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അംഗീകൃത മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളിലെ റിപ്പോർട്ടർമാർക്ക് നൽകേണ്ട പ്രത്യേക സംരക്ഷണം എങ്ങനെ നിർവചിക്കണമെന്ന ചോദ്യമാണ് കോടതി ഉയർത്തിയത്.

മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരെയും എങ്ങനെ വേർതിരിക്കും?

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ വ്യാപനത്തോടെ മൊബൈൽ ഫോണുകളും സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വാർത്തകളും ദൃശ്യങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ അംഗീകൃത മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും സ്വതന്ത്ര റിപ്പോർട്ടർമാരെയും ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരെയും എങ്ങനെ വേർതിരിക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത ആവശ്യമായി വരുന്നതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട സംരക്ഷണത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങൾ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും കോടതി സൂചിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവകാശമില്ലെന്ന നിലപാടല്ല കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം. മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സുരക്ഷയും സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ പ്രായോഗികമായി നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളാണ് ബെഞ്ച് ചർച്ച ചെയ്തത്.

കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും ഡൽഹി പൊലീസിനും വേണ്ടി ഹാജരായ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത, മൊബൈൽ ഫോണുള്ള ആർക്കും മാധ്യമപ്രവർത്തകനാണെന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യമാണെന്ന് കോടതിയിൽ വാദിച്ചു. ചിലർ സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകരെന്ന് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും റീൽസ് നിർമിക്കുന്നവരാണെന്നും ആരാണ് യഥാർഥ മാധ്യമപ്രവർത്തകനെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഇതിന് മറുപടിയായി, സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കും അവരുടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്ന് മുതിർന്ന അഭിഭാഷക ഇന്ദിര ജയ്സിങ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകയ്ക്ക് സംരക്ഷണം നൽകണമെന്ന് കോടതി

ഡൽഹിയിലെ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ താൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകയെ പുരുഷ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഗുരുതരമായി കൈകാര്യം ചെയ്തതായി ഇന്ദിര ജയ്സിങ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഒക്ടോബർ 10–11 തീയതികളിലെ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ നിരവധി വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ ഉപദ്രവത്തിനും കൈയേറ്റത്തിനും ഇരയായെന്ന ആരോപണങ്ങളും അവർ ഉന്നയിച്ചു.

സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആരോപണം നേരിടുന്ന ചില പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പേരുകൾ അടങ്ങിയ റിപ്പോർട്ട് മുദ്രവച്ച കവറിൽ സമർപ്പിക്കാമെന്നും അവർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ആരോപണങ്ങൾ ഗൗരവമുള്ളതാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിക്കുകയും അവ എങ്ങനെ അന്വേഷിക്കണമെന്ന് പരിശോധിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.

പരാതി നൽകിയ വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകയ്‌ക്കെതിരെ നിർബന്ധനടപടികൾ സ്വീകരിക്കരുതെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്തയോട് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ആരോപണങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ അന്വേഷണം ആവശ്യമുണ്ടോയെന്നും ബെഞ്ച് പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്.

മുൻ വനിതാ ജഡ്ജിമാരും മുൻ ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉൾപ്പെടുന്ന സമിതി രൂപീകരിക്കണമെന്ന നിർദേശവും ഹർജിക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് മുന്നോട്ടുവന്നു. എന്നാൽ നിലവിലെ ഹർജിയിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക മാധ്യമപ്രവർത്തകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയത്തിലായിരിക്കും ഈ നടപടിയുടെ പരിധി പരിമിതപ്പെടുത്തുകയെന്ന് കോടതി സൂചിപ്പിച്ചു.

അഭിഭാഷകർക്ക് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണ ആരോപണങ്ങളും പരിഗണനയിൽ

ഡൽഹി പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അഭിഭാഷകർക്ക് നേരെ ആക്രമണമുണ്ടായെന്നാരോപിക്കുന്ന നാല് ഹർജികളും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുണ്ട്. ഈ വിഷയങ്ങളിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോടും ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരോടും വിശദീകരണം തേടാൻ ബെഞ്ച് തീരുമാനിച്ചു.

പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ വഴിയോര കച്ചവടക്കാരെയും ടാക്സി ഡ്രൈവർമാരെയും ബാധിച്ച സംഭവങ്ങളും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരനെ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽവച്ച് മർദിച്ചെന്ന ആരോപണവും അഭിഭാഷകൻ എൻ. ഹരിഹരൻ ഉന്നയിച്ചു. സംഭവത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ അടങ്ങിയ പെൻഡ്രൈവ് കൈവശമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

അതേസമയം, പൊലീസ് പിടിച്ചെടുത്തതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ക്യാമറ ഉപകരണങ്ങൾ തിരികെ നൽകണമെന്ന ആവശ്യവും മറ്റൊരു ഹർജിയിലൂടെ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. പ്രതിഷേധക്കാരുടെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെയും അഭിഭാഷകരുടെയും അവകാശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ പരാതികൾ ഒരുമിച്ചാണ് കോടതി പരിഗണിക്കുന്നത്.

അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സുരക്ഷയും

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 19(1)(a) അഭിപ്രായപ്രകടന സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുനൽകുന്നു. വാർത്തകൾ ശേഖരിക്കുകയും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ പ്രവർത്തനത്തിനും ഈ അവകാശം പ്രധാനമാണ്. അതേസമയം, നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും പൊതുസുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.

അംഗീകൃത മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സ്വതന്ത്രമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നവരുടെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിൽ എങ്ങനെ സന്തുലനം പാലിക്കണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന ചോദ്യങ്ങളിലൊന്ന്.

ഡൽഹി പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികളിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മറുപടിയും ആരോപണങ്ങളുടെ അന്വേഷണരീതിയും ഇനി നിർണായകമാകും. മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സുരക്ഷ, പൊലീസ് നടപടികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം, പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച തുടർ നടപടികളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ നീളുകയാണ്.

English Summary: The Supreme Court observed that distinguishing accredited journalists from influencers and others operating in digital spaces can be difficult while hearing petitions alleging police harassment and assault of journalists during Delhi protests on October 10–11, 2026. The Court directed that no coercive action be taken against the woman journalist involved in one petition and said it would examine the allegations and the need for an independent investigation.