കാലിഫോർണിയ: ഫെയ്സ്ബുക്കും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമും യുവാക്കളെ ബാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തെന്ന ആരോപണവുമായി മെറ്റയ്ക്കെതിരെ അമേരിക്കയിലെ 29 സംസ്ഥാനങ്ങൾ നൽകിയ കേസിൽ നിർണായക വിചാരണ ആരംഭിച്ചു. കാലിഫോർണിയയിലെ ഫെഡറൽ കോടതിയിലാണ് കേസിന്റെ വാദം നടക്കുന്നത്. ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും ഫെയ്സ്ബുക്കിന്റെയും ഭാവി പ്രവർത്തനരീതിയെ തന്നെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള കേസായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
കൊളറാഡോ, കാലിഫോർണിയ, ന്യൂജഴ്സി, കെന്റക്കി എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളാണ് 29 സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ഓക്ലാൻഡിലെ കോടതിയിൽ എട്ട് അംഗ ജൂറിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് വാദം നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ ജൂറി ഉപദേശക ചുമതലയിലാണ്; അന്തിമ തീരുമാനം യു.എസ്. ജില്ലാ ജഡ്ജി യിവോൺ ഗോൺസാലസ് റോജേഴ്സാണ് എടുക്കുക.
കുട്ടികളെയും കൗമാരക്കാരെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഫെയ്സ്ബുക്കും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമും ഉപയോക്താക്കളെ കൂടുതൽ സമയം പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ നിലനിർത്തുന്ന രീതിയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തുവെന്നാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരോപണം. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ഉപഭോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചുവെന്നും കുട്ടികളുടെ വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നും സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആരോപിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾ മെറ്റ നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുട്ടികളെ ഓൺലൈനിൽ സുരക്ഷിതരാക്കാൻ കമ്പനി വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകൾ നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നും മെറ്റയുടെ നിലപാട്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആരോപിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള യഥാർത്ഥ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് മതിയായ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും കമ്പനി വാദിക്കുന്നു.
മെറ്റ സ്ഥാപകനും സിഇഒയുമായ മാർക്ക് സക്കർബർഗ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം മേധാവി ആദം മൊസേരി എന്നിവർ വിചാരണയ്ക്കിടെ സാക്ഷികളായി ഹാജരാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. മെറ്റയുടെ ആഭ്യന്തര രേഖകളും ഗവേഷണങ്ങളും മുൻ ജീവനക്കാരുടെയും വിദഗ്ധരുടെയും മൊഴികളും സംസ്ഥാനങ്ങൾ കോടതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാനാണ് സാധ്യത.
കേസിൽ മെറ്റയ്ക്ക് നേരിടേണ്ടിവരാവുന്ന സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും വലിയ ചർച്ചയാണ്. മെറ്റയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് പിഴ 1.4 ട്രില്യൺ ഡോളർ വരെ ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതേസമയം, സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അറ്റോർണി ജനറൽമാർ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച നടന്ന വാദത്തിനിടെ ഏകദേശം 200 ബില്യൺ ഡോളറിന് അടുത്തായിരിക്കാം ആവശ്യപ്പെടുന്ന തുകയെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു.
സാമ്പത്തിക പിഴയ്ക്ക് പുറമെ ഫെയ്സ്ബുക്കിലും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിലും പ്രായപരിധി നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പാക്കുക, infinite scroll പോലുള്ള സവിശേഷതകൾ ഒഴിവാക്കുക, പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മറ്റ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുക തുടങ്ങിയ നിർദേശങ്ങളും സംസ്ഥാനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
2023-ൽ ഫയൽ ചെയ്ത കേസിന് പിന്നിൽ ഫെയ്സ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും യുവ ഉപയോക്താക്കളിലുണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനം സംബന്ധിച്ച ബഹുസംസ്ഥാന അന്വേഷണമാണ്. മുൻ മെറ്റ ജീവനക്കാരി ഫ്രാൻസസ് ഹൗഗൻ 2021-ൽ യു.എസ്. സെനറ്റ് സമിതിക്ക് മുന്നിൽ നടത്തിയ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഈ അന്വേഷണം ശക്തമായത്.
സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ യുവാക്കളിലുള്ള സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഗോള നിയമനടപടികൾ വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ കേസ് നടക്കുന്നത്. ടിക്ടോക്, സ്നാപ്, യൂട്യൂബ് തുടങ്ങിയ മറ്റ് പ്രമുഖ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും സമാനമായ നിയമപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പരിശോധനകൾ നേരിടുന്നുണ്ട്.
കേസിന്റെ അന്തിമ വിധി ഫെയ്സ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും പ്രവർത്തനരീതിയിൽ മാത്രമല്ല, യുവാക്കളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാവിയിലെ നിയമനിർമാണത്തിലും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
