അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഇനി വിശ്വാസമില്ലെന്ന് ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ. മുൻ ചർച്ചകളുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിനും പിന്നാലെ ആക്രമണങ്ങളും ഉപരോധങ്ങളും ഉണ്ടായ സാഹചര്യത്തിലാണ് അമേരിക്കയുമായി ധാരണയിലെത്തുന്നതിൽ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്ന് അൽ ജസീറയ്ക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ പെസെഷ്കിയാൻ പറഞ്ഞു.
അമേരിക്കൻ ഭാഗത്ത് തങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസമില്ലെന്നും നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് അമേരിക്കയുമായി ധാരണയിലെത്താൻ കഴിയുകയെന്ന് അറിയില്ലെന്നും പെസെഷ്കിയാൻ പറഞ്ഞു. അതേസമയം, പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരം കാണേണ്ടത് ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയല്ലെന്നും ചർച്ചകളിലൂടെയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് നിലവിലെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ പ്രധാനമായും നടക്കുന്നത്. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ധാരണയിലെത്തിയാൽ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് തടഞ്ഞത് ഇറാനല്ലെന്നും അമേരിക്കയുടെ നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെയുണ്ടായ പ്രതികരണമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഇതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനുള്ള നിർദേശം ഇറാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ വെച്ചിരുന്നു. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയാണ് നിർദേശം മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇടനിലക്കാരുടെ സഹായത്തോടെയാണ് നിർദേശം അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറിയതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഇറാന്റെ നിർദേശത്തിൽ ഉപരോധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇളവുകളും മരവിപ്പിച്ച ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുന്നതും ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളിലെ അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുമുൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിലെ ശത്രുതാപരമായ നടപടികൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തണമെന്നും ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഇറാന്റെ ഏഴ് ദിവസത്തെ റോഡ്മാപ്പ് തള്ളിയതായി റിപ്പോർട്ടർ ലൈവ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണം.
ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണത്തിന് പിന്നാലെയാണ് പെസെഷ്കിയാൻ അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ വിശ്വാസമില്ലെന്ന നിലപാട് വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കിയത്. മുൻ ചർച്ചകൾക്ക് പിന്നാലെ ഉണ്ടായ ആക്രമണങ്ങളും ഉപരോധങ്ങളുമാണ് വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള കാരണമായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.
അതേസമയം, ഇറാൻ പൂർണമായും നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിന്റെ സാധ്യത തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അമേരിക്കയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ട്രംപിന്റെ പ്രാഥമിക പ്രതികരണം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക മറുപടി ലഭിച്ച ശേഷമേ തുടർനടപടി തീരുമാനിക്കൂ എന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സന്ദേശ കൈമാറ്റത്തിൽ ഇടനിലക്കാരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി പെസെഷ്കിയാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് പകരം ഇടനിലക്കാരുടെ സഹായത്തോടെയുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ സുരക്ഷയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരവും പ്രധാന ആശങ്കകളായി തുടരുകയാണ്. ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട കപ്പൽ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനിശ്ചിതത്വം ഊർജ വിപണികളിലും ആഗോള വ്യാപാരത്തിലും പ്രതിഫലിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ന്യൂയോർക്കിലെത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. പെസെഷ്കിയാനും അരാഗ്ചിയും അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിർദേശം അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അമേരിക്കൻ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രതികരണങ്ങളും തുടർ നടപടികളും ചർച്ചകളുടെ ഗതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി പെസെഷ്കിയാൻ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിനുള്ള വാതിൽ പൂർണമായി അടച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ മറ്റ് പ്രതികരണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദേശവും അമേരിക്കയുടെ ഔദ്യോഗിക മറുപടിക്കായുള്ള ഇറാന്റെ കാത്തിരിപ്പും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഇനി അമേരിക്കയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് എന്തായിരിക്കും, ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച വ്യവസ്ഥകളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുമോ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിലേക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളും എത്തുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായി ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ചർച്ചകളും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും തുടരുകയാണെങ്കിലും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ വിശ്വാസ പ്രതിസന്ധി തുടരുകയാണ്.
