ഹോർമുസ് തുറക്കാൻ ഇറാന്റെ നിബന്ധന; പിന്നാലെ ട്രംപിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്,

വാഷിങ്ടൻ / ടെഹ്റാൻ∙ ഇറാൻ–യുഎസ് സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടെ ഇറാന് മുന്നറിയിപ്പുമായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച നിബന്ധനകൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെയാണ് ട്രംപിന്റെ കടുത്ത പ്രതികരണം. ഫോക്സ് ന്യൂസിനോട് സംസാരിക്കവെ ‘വലിയ കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നു’ എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണം. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷത്തിൽ അടുത്ത ഘട്ടം എന്തായിരിക്കുമെന്ന ആശങ്കയ്ക്കിടെയാണ് ട്രംപിന്റെ പരാമർശം.

ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് താനെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനെതിരെ വിവിധ മാർഗങ്ങൾ പരിഗണനയിലുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സൈനിക നടപടിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനൊപ്പം സാമ്പത്തിക സമ്മർദം തുടരുകയോ നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരത്തിന് ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യതകളും അമേരിക്കയുടെ മുന്നിലുണ്ടെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഇറാൻ നിലവിലെ നിലപാടിൽ മാറ്റം വരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ട്രംപ് നൽകി. അതേസമയം, സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾക്കുള്ള സാധ്യത പൂർണമായി തള്ളിയിട്ടില്ല. ഇതോടെ ഒരേസമയം നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കും കൂടുതൽ സമ്മർദത്തിനും സാധ്യത നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്ന്. ലോകത്തിലെ പ്രധാന ഊർജ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസിലൂടെ എണ്ണയും മറ്റ് ചരക്കുകളും കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുന്നത് ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലും വ്യാപാരമേഖലയിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇറാന്റെ നിലപാടും അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണവും ആഗോള വിപണികൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്.

ഹോർമുസ് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ യുഎസിന് മുന്നിൽ ചില നിബന്ധനകൾ വച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഖത്തർ വഴിയാണ് നിർദേശങ്ങൾ അമേരിക്കയിലെത്തിച്ചതെന്നാണ് വിവരം. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ നേരത്തെ ഏഴ് നിർദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നു. പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ഇറാൻ ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുനൽകുക, യുഎസ് നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതായി വിവിധ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ ഏഴ് നിബന്ധനകളുടെയും പൂർണ വിവരങ്ങൾ ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷനൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സൻ റെസായിയെ ഉദ്ധരിച്ചാണ് നിബന്ധനകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് നിർദേശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഇറാൻ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഇതിനിടെ യുഎൻ പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയാൻ അമേരിക്കയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. പ്രസിഡന്റിനൊപ്പം ഇറാന്റെ പ്രതിനിധി സംഘവും അമേരിക്കയിലെത്തും. ന്യൂയോർക്കിൽ നടക്കുന്ന യുഎൻ പൊതുസഭാ സമ്മേളനം ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ നിലവിലെ സംഘർഷത്തിനിടയിൽ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് പുതിയ അവസരമാകുമോ എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

ഇറാൻ പ്രസിഡന്റുമായി ചർച്ച നടത്താനുള്ള സാധ്യത ട്രംപ് പൂർണമായി തള്ളിയിട്ടില്ല. അതേസമയം, ഇറാന്റെ നിലപാടുകളിൽ മാറ്റം വേണമെന്ന അമേരിക്കൻ ആവശ്യം തുടരുകയാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ധാരണയ്ക്ക് തടസ്സമായി നിൽക്കുന്ന വിഷയങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിരവധി ആണ്.

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ഇതിനകം തന്നെ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അനിശ്ചിതത്വം ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിതരണത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് പ്രധാനമായും വിപണിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്. എണ്ണവില ഉയർന്നാൽ ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി ചെലവ് വർധിക്കുകയും പണപ്പെരുപ്പ സമ്മർദം ഉയരുകയും ചെയ്യാം.

ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയ്ക്കൊപ്പം സ്വർണവിലയിലും സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം കാണാം. ആഗോള അനിശ്ചിതത്വം ഉയരുമ്പോൾ സുരക്ഷിത നിക്ഷേപമായി സ്വർണത്തിലേക്ക് നിക്ഷേപകർ മാറുന്ന പ്രവണത ശക്തമാകാറുണ്ട്. ഓഹരി വിപണികളിൽ ചാഞ്ചാട്ടം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും സ്വർണത്തിന് ആവശ്യകത ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ ഓഹരി വിപണിയും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഭവവികാസങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്. എണ്ണവില, ഡോളർ–രൂപ വിനിമയനിരക്ക്, വിദേശ നിക്ഷേപകരുടെ നീക്കം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഇറാൻ–യുഎസ് സംഘർഷവും വിപണിയുടെ സമീപനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ഹോർമുസിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളായാൽ വിപണിയിൽ സമ്മർദം വർധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

അതേസമയം, സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര സാധ്യതകൾ തുറന്നുകിടക്കുന്നതാണ് വിപണിക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്ന മറ്റൊരു ഘടകം. ഇറാൻ നിബന്ധനകൾ മുന്നോട്ടുവച്ചതും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് യുഎൻ പൊതുസഭയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അമേരിക്കയിലെത്തുന്നതും ചർച്ചകൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന സൂചനയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ഔദ്യോഗിക നിലപാടുകളിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുന്നതിനാൽ ചർച്ചകളുടെ ഫലം വ്യക്തമല്ല.

ഇറാനെതിരായ നടപടികളിൽ സൈനിക, സാമ്പത്തിക, നയതന്ത്ര മാർഗങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതായി ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയതോടെ അടുത്ത നീക്കം എന്തായിരിക്കുമെന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ചോദ്യം. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ സ്ഥിതിഗതികൾ, ഇറാന്റെ നിബന്ധനകളോടുള്ള അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണം, യുഎൻ പൊതുസഭയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകാവുന്ന നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ എന്നിവ നിർണായകമാകും.

ഇതിനിടെ ഇറാൻ ഭാഗത്തുനിന്നും ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പുകൾ തുടരുകയാണ്. അമേരിക്ക വീണ്ടും ആക്രമണം നടത്തിയാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുഎസ് താവളങ്ങൾക്കെതിരെ തിരിച്ചടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഇറാൻ നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ മേഖലയിൽ സൈനിക സംഘർഷത്തിനുള്ള സാധ്യത നിലനിൽക്കുന്നതിനൊപ്പം നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും ഒരേസമയം തുടരുകയാണ്.

ഫെബ്രുവരി 28ന് യുഎസും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെയാണ് നിലവിലെ സംഘർഷം കൂടുതൽ ശക്തമായത്. ആക്രമണത്തിൽ ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമനയി ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഇരുവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ തുടരുകയാണ്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ സാധാരണ നിലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത് ആഗോള വ്യാപാരത്തിനും ഊർജ വിപണിക്കും പ്രധാനമാണ്. കടലിടുക്കിലൂടെ എണ്ണ കയറ്റുമതി തടസ്സപ്പെടുന്നത് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളെയാണ് പ്രത്യേകിച്ച് ബാധിക്കുക. ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യൻ എണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ ഗതാഗത തടസ്സം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നത് സാമ്പത്തിക സമ്മർദം വർധിപ്പിക്കാം.

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള അടുത്ത നീക്കങ്ങൾ ഇനി പശ്ചിമേഷ്യയുടെ മാത്രമല്ല, ആഗോള വിപണിയുടെയും ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകും. ട്രംപിന്റെ മുന്നറിയിപ്പിന് ഇറാൻ നൽകുന്ന പ്രതികരണം, ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതിനുള്ള നിബന്ധനകളിലെ പുരോഗതി, ഇറാൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ യുഎൻ സന്ദർശനം എന്നിവയാണ് വരും ദിവസങ്ങളിൽ നിർണായകമാകുന്ന പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ.

‘വലിയ കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നു’ എന്ന ട്രംപിന്റെ മുന്നറിയിപ്പിന് പിന്നാലെ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആശങ്ക വീണ്ടും ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം, നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള സാധ്യത പൂർണമായി അടഞ്ഞിട്ടില്ല. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും സംഘർഷത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടവും ആഗോള വിപണിയിലെ പ്രതികരണങ്ങളും.